บทความเกี่ยวกับสมองเสื่อม








สาระน่ารู้ ความชุกของโรคสมองเสื่อม

โดย รศ.นพ.จักรฤษณ์ สุขยิ่ง
ภาควิชาจิตเวชศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบด


เป็นเวลาเกือบ 100 ปีมาแล้ว ที่มีการค้นพบอาการสมองเสื่อม ประเภทโรคอัลไซเมอร์ (Alzheimer's disease) โดย นายแพทย์ อัลลอยด์ อัลไซเมอร์ (Alois Alzheimer) หลังจากนั้น ความรู้ ความเข้าใจ และการวิจัย เกี่ยวกับโรคสมองเสื่อมก็ได้เริ่มพัฒนาขึ้นโดยลำดับ จากข้อมูลของ การศึกษาทำให้ทราบว่าโรคอัลไซเมอร์ นั้นเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดในบรรดาโรคสมองเสื่อมด้วยกัน รองลงมาคือโรคสมองเสื่อมที่มีสาเหตุจากเส้นโลหิตในสมอง (Vascular dementia) การศึกษาทางด้านระบาดวิทยาเกี่ยวกับโรคสมองเสื่อม จะช่วยทำให้เราได้ข้อมูลเกี่ยวกับจำนวนประมาณของผู้ที่ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมในแหล่งชุมชนนั้นๆ ได้ทราบถึงความแตกต่างในแต่ละชุมชน ซึ่งจะทำให้ทราบถึงสมมุติฐานของปัจจัยเสี่ยง นอกจากนี้การทราบจำนวนผู้ที่ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมในชุมชนนั้นๆ ทำให้สามารถที่จะเตรียมแผนการช่วยเหลือได้อย่างมีคุณภาพ
ความชุก หมายถึง จำนวนของผู้ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมในชุมชนนั้นๆ ในช่วงเวลาหนึ่งที่ทำการศึกษา ในช่วงเวลา 20 ปีที่ผ่านมา ได้มีการศึกษากันอย่างมากเกี่ยวกับระบาดวิทยาของโรคสมองเสื่อม ทุกการศึกษาให้ผลตรงกันอย่างหนึ่งว่า ความชุกของโรคสมองเสื่อม จะมีจำนวนสูงอย่างชัดเจนมากเมื่อมีอายุมากขึ้น (อายุมากกว่า 65 ปี) และจำนวนความชุกจะเพิ่มขึ้นเท่าตัว ในทุกๆ ช่วงอายุ 5 ปีที่เพิ่มขึ้น ถึงแม้โรคสมองเสื่อมจะเกิดขึ้นได้ในทุกช่วงอายุแต่โดยรวมแล้ว พบได้น้อยในผู้ที่อายุน้อยกว่า 65 ปี

ตารางข้างล่างแสดงถึงจำนวนความชุกของโรคสมองเสื่อมที่ได้จากการศึกษาต่างๆ

ตารางแสดงความชุกของโรคสมองเสื่อม
ช่วงอายุ (ปี)
65-69
70-74
75-79
80-84
85+
อัตราความชุก (%)
1.4
2.8
5.6
11.1
23.6
จำนวนตัวเลขความชุกในตารางนี้ได้มาจากการศึกษาในกลุ่มประเทศทางยุโรปและอเมริกา ถึงแม้ว่าโรคอัลไซเมอร์จะเป็นสาเหตุสำคัญของโรคสมองเสื่อมที่พบได้ในประเทศกลุ่มตะวันตก หรือในเชื้อสายคอเคเชียน (Caucasian) ก็ตาม ยังเป็นที่น่าสนใจอยู่ว่าโรคอัลไซเมอร์ จะยังเป็นสาเหตุหลักของกลุ่มอาการสมองเสื่อมในแถบทวีปเอเซีย หรือ ทวีป หรือเชื้อชาติอื่นหรือไม่ มีการศึกษาทางด้านระบาดวิทยา เกี่ยวกับความชุกของโรคสมองเสื่อมอย่างน้อย 6 การศึกษาที่ทำในประเทศญี่ปุ่น พบว่าจำนวนความชุกโดยทั่วๆ ไปของโรคสมองเสื่อมนั้นเทียบเคียงได้กับการศึกษาต่างๆ ในอเมริกาและยุโรป แต่มีแนวโน้มว่าสาเหตุที่พบได้บ่อยของโรคสมองเสื่อม คือ โรคสมองเสื่อมที่มีสาเหตุจากเส้นโลหิตในสมอง แทนที่จะเป็นโรคอัลไซเมอร์ซึ่งพบได้น้อยกว่า โดย อัตราส่วนระหว่างผู้ป่วยที่เป็นโรคสมองเสื่อม ที่มีสาเหตุจากเส้นโลหิตในสมอง กับผู้ที่เป็น โรคอัลไซเมอร์นั้นอยู่ระหว่าง 1:1 ถึง 3:1 ซึ่งแตกต่างจากการศึกษาในแถบยุโรป และอเมริกา ซึ่งสัดส่วนจะเป็น 1:2.5 ซึ่งถ้าเป็นตามนี้จริง นักวิชาการคงจะยังหาคำอธิบายหรือเหตุผลไม่ได้ อย่างไรก็ตามพบว่าการศึกษาในชาวญี่ปุ่นสูงอายุที่อพยพไปตั้งถิ่นฐานที่รัฐฮาวายของอเมริกานั้น พบอัตราส่วนระหว่างโรคสมองเสื่อมจากเส้นโลหิตสมองกับโรคอัลไซเมอร์ใกล้เคียงกับการศึกษา ในแถบยุโรปและอเมริกา

สำหรับประเทศไทยเรานั้น ที่ผ่านมานั้นยังไม่มีการศึกษาที่ได้สำรวจความชุกของโรคสมองเสื่อมในระดับประเทศ อย่างไรก็ตามในขณะนี้สถาบันผู้สูงอายุ กระทรวงสาธารณสุขได้กำลังร่วมมือกับนักวิชาการที่เกี่ยวข้องในหลายสาขาวิชาชีพจากหลายสถาบัน ทำการเตรียมการศึกษาในระดับประเทศเกี่ยวกับระบาดวิทยาของความชุกของโรคสมองเสื่อมในประเทศไทย ซึ่งคาดว่าภายในเวลาไม่นานนี้ เราก็คงจะทราบข้อมูลของบ้านเราเกี่ยวกับเรื่องนี้ แต่ถ้าหากพิจารณาโดยอาศัยตัวเลขจากการศึกษาในต่างประเทศที่กล่าวมาข้างต้น และข้อมูลจากสถาบันผู้สูงอายุ ที่ว่าจำนวนประชากรสูงอายุของประเทศไทยในปี พ.ศ. 2542 นี้มีประมาณร้อยละ 8.9 ของจำนวนประชากรทั้งหมด เราจะได้จำนวนประมาณของผู้ที่ป่วยเป็นโรคสมองเสื่อมทั้งประเทศ ประมาณ 270,000 คน และถ้าหากเราคิดว่าโรคอัลไซเมอร์ เป็นสาเหตุใหญ่ของโรคสมองเสื่อม เราอาจจะประมาณได้ว่าครึ่งหนึ่งของผู้คนเหล่านี้ป่วยเป็นโรคอัลไซเมอร์(คือประมาณอย่างน้อย 135,000 คน) ซึ่งนับว่าเป็นจำนวนตัวเลขที่ไม่น้อยเลยทีเดียว











 สารบัญเว็บไซต์ : หน้าแรก I กิจกรรม I สนทนา I บทความ  I สายด่วน  I กระดานข่าว I ติดต่อ I เกี่ยวกับเรา


Copyright © 2007. All rights reserved.   Contact Webmaster: Nutnapin Ruttano
114 ปิ่นนคร 4 ถ. บรมราชชนนี ตลิ่งชันกรุงเทพ 10170
โทร 02-880-8542 และ 086-990-4207 มือถือ 086-9904207 / Fax 02-880-7244
ตู้ปณ 224 ปณจ ราชดำเนิน เขตพระนคร กทม. 10200

ปรับปรุง 24 เม.ย. 2550

 Design and Produce all Website by Thawatchai Kansrirat Audio visual Ramathibodi
Hospital 
ขอขอบคุณ อ.ตรี แห่ง โรงเรียนไอ-ดีไซต์